نوبت دهی از طریق اس ام اس

زونای گوش (سندرم رامزی هانت) چیست؟ علائم و درمان

فهرست مطالب

بیماری زونا یکی از پیامدهای فعال شدن مجدد ویروس آبله مرغان در بدن است. این بیماری بیشتر با بثورات پوستی شناخته می شود، اما در برخی موارد می تواند اعصاب ناحیه گوش و صورت را نیز درگیر کند. زونای گوش که با نام سندرم رمزی هانت شناخته می شود، یکی از شکل های این بیماری است که ممکن است با درد شدید گوش، ایجاد تاول و ضعف یا فلج عضلات صورت همراه باشد. درگیری عصب صورت و گاهی عصب شنوایی و تعادل باعث می شود تشخیص و شروع درمان در این بیماری اهمیت زیادی داشته باشد. در ادامه با علائم، دلایل، عوارض و روش های درمان زونای گوش آشنا می شویم.

زونای گوش

زونای گوش یا سندرم رمزی هانت چیست؟

زونای گوش زمانی ایجاد می شود که ویروس واریسلا زوستر، عامل بیماری آبله مرغان، پس از سال ها باقی ماندن در حالت غیرفعال در بدن دوباره فعال شود. این ویروس می تواند گانگلیون زانویی عصب صورت (عصب هفتم جمجمه ای) را درگیر کند و باعث التهاب و اختلال در عملکرد این عصب شود.
در برخی بیماران، عصب شنوایی و تعادل (عصب هشتم جمجمه ای) نیز تحت تأثیر قرار می گیرد. به همین دلیل، علائمی مانند کاهش شنوایی، وزوز گوش و سرگیجه ممکن است در کنار درد و ضایعات پوستی ظاهر شوند. یکی از ویژگی های مهم سندرم رمزی هانت، احتمال بروز ضعف یا فلج یک طرف صورت است که می تواند بستن چشم، لبخند زدن و سایر حرکات عضلات صورت را دشوار کند.

مهم ترین علائم و نشانه های بالینی

علائم زونای گوش ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. این بیماری معمولاً با ترکیبی از درد گوش، تاول های پوستی و نشانه های عصبی بروز می کند. در بعضی بیماران نیز درد یا ضعف صورت پیش از ظاهر شدن ضایعات پوستی شروع می شود.

  • درد شدید و عمیق گوش (اوتالژیا): درد گوش یکی از نشانه های شایع این بیماری است و ممکن است به صورت سوزش، تیر کشیدن یا درد مداوم احساس شود. گاهی این درد به اطراف گوش، فک یا گردن نیز انتشار پیدا می کند.
  • ظاهر شدن تاول در اطراف گوش: تاول های کوچک و حاوی مایع ممکن است روی لاله گوش، داخل مجرای گوش یا اطراف آن ایجاد شوند. در برخی موارد، درد گوش چند روز پیش از ظاهر شدن این ضایعات آغاز می شود.
  • ضعف یا فلج عضلات صورت: درگیری عصب صورت می تواند باعث افتادگی یک طرف صورت، پایین آمدن گوشه لب، دشواری در لبخند زدن یا ناتوانی در بستن کامل چشم شود.
  • کاهش شنوایی و وزوز گوش: در صورت درگیری مسیرهای عصبی شنوایی، ممکن است بیمار کاهش شنوایی، زنگ زدن گوش یا تغییر در درک صداها را تجربه کند.
  • سرگیجه و اختلال تعادل (ورتیگو): درگیری عصب تعادلی می تواند باعث احساس چرخش محیط، سرگیجه، تهوع یا دشواری در حفظ تعادل هنگام راه رفتن شود.

چرا شروع درمان در ۷۲ ساعت اول حیاتی است؟

درمان زونای گوش باید در سریع ترین زمان ممکن آغاز شود. شواهد بالینی نشان می دهند که شروع زودهنگام درمان، به ویژه در ۷۲ ساعت نخست پس از شروع علائم، می تواند شانس بهبودی عملکرد عصب صورت را افزایش دهد و احتمال باقی ماندن برخی عوارض را کاهش دهد.
با این حال، گذشتن از این بازه زمانی به معنای بی اثر بودن درمان نیست. حتی اگر بیمار پس از ۷۲ ساعت برای تشخیص مراجعه کند، همچنان باید در اسرع وقت توسط بهترین جراح گوش تهران معاینه شود؛ زیرا تصمیم درباره شروع دارو به شرایط بیمار، شدت علائم و زمان بروز آن ها بستگی دارد. بنابراین، در صورت مشاهده درد شدید یک طرفه گوش همراه با تاول یا ضعف عضلات صورت، نباید برای مراجعه به پزشک منتظر ماند.

روش های درمان پزشکی زونای گوش

هدف از درمان زونای گوش، کنترل فعالیت ویروس، کاهش التهاب عصب، تسکین درد و پیشگیری از آسیب های ثانویه است. پزشک با توجه به شدت بیماری و علائم بیمار ممکن است از ترکیبی از روش های زیر استفاده کند.

داروهای ضد ویروس

داروهای ضد ویروسی مانند آسیکلوویر، والاسیکلوویر و فامسیکلوویر از داروهای اصلی درمان سندرم رمزی هانت هستند. این داروها با مهار تکثیر ویروس واریسلا زوستر به کنترل عفونت کمک می کنند و در صورت شروع زودهنگام می توانند احتمال عوارض طولانی مدت را کاهش دهند. نوع دارو، مقدار مصرف و طول دوره درمان باید توسط پزشک تعیین شود.

کورتیکواستروئیدها (کورتون ها)

در برخی بیماران، پزشک کورتیکواستروئیدهایی مانند پردنیزولون را در کنار داروهای ضد ویروس تجویز می کند. هدف از مصرف این داروها کاهش التهاب و تورم عصب صورت است. مصرف کورتون باید با نظر پزشک انجام شود؛ زیرا شرایط جسمی بیمار و وجود بیماری های زمینه ای در تصمیم گیری درباره آن اهمیت دارد.

مراقبت های ویژه از چشم

اگر ضعف عصب صورت باعث شود بیمار نتواند چشم سمت درگیر را به طور کامل ببندد، سطح چشم در معرض خشکی و آسیب قرار می گیرد. در این شرایط، محافظت از قرنیه اهمیت زیادی دارد. پزشک ممکن است استفاده از قطره اشک مصنوعی در طول روز، پماد چشمی هنگام خواب و بستن پلک با روش مناسب در زمان استراحت را توصیه کند. در صورت بروز درد چشم، قرمزی یا تاری دید، معاینه چشم پزشکی ضروری است.

مسکن ها و کنترل درد عصبی

درد ناشی از زونای گوش ممکن است شدید باشد و در برخی بیماران حتی پس از بهبود ضایعات پوستی ادامه پیدا کند. برای کنترل این درد، پزشک با توجه به شدت علائم از مسکن های مناسب یا داروهای مؤثر بر دردهای عصبی مانند گاباپنتین استفاده می کند. اگر درد برای مدت طولانی پس از برطرف شدن بثورات باقی بماند، ممکن است به عنوان نورالژی پس از زونا شناخته شود و به درمان اختصاصی نیاز داشته باشد.

عوارض احتمالی در صورت تاخیر در درمان

تشخیص دیرهنگام یا شروع نشدن به موقع درمان زونای گوش می تواند احتمال باقی ماندن برخی مشکلات عصبی و شنوایی را افزایش دهد. شدت عوارض در همه بیماران یکسان نیست و به میزان درگیری اعصاب و شرایط فرد بستگی دارد. مهم ترین عوارض احتمالی عبارت اند از:
باقی ماندن ضعف یا فلج عضلات صورت: در برخی بیماران، عملکرد عصب صورت به طور کامل به حالت طبیعی برنمی گردد و ممکن است افتادگی صورت یا اختلال در حرکات عضلات باقی بماند.
کاهش شنوایی پایدار: در صورت آسیب به مسیرهای عصبی شنوایی یا ساختارهای گوش داخلی، احتمال باقی ماندن درجاتی از کاهش شنوایی وجود دارد.
درد مزمن نوروپاتیک: درد عصبی ممکن است پس از بهبود تاول ها نیز ادامه پیدا کند. این وضعیت که نورالژی پس از زونا نام دارد، می تواند با درد سوزشی، تیرکشنده یا حساسیت شدید پوست همراه باشد.

جمع بندی

زونای گوش یا سندرم رمزی هانت یکی از انواع زونا است که با درگیری عصب صورت و گاهی عصب شنوایی و تعادل همراه می شود. درد شدید گوش، تاول های اطراف یا داخل گوش، ضعف عضلات صورت، کاهش شنوایی و سرگیجه از مهم ترین نشانه های این بیماری هستند. از آنجا که شروع زودهنگام درمان می تواند شانس بهبودی را افزایش دهد و احتمال بروز عوارض پایدار را کاهش دهد، مراجعه سریع به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی یا متخصص مغز و اعصاب اهمیت زیادی دارد. در صورت ناتوانی در بستن چشم یا بروز ضعف ناگهانی صورت، ارزیابی پزشکی نباید به تأخیر بیفتد.

بهترین جراح گوش تهران - دکتر نسرین یزدانی
دکتر نسرین یزدانی

دکتر نسرین یزدانی، فلوشیپ جراحی سر و گردن و انکولوژی از انجمن جهانی جراحان سرو گردن IFHONS international federation of oncology و فلوشیپ اتولوژی نورو اتولوژی جراحی قاعده جمحمه head and neck ، استاد تمام  (full professor) و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و دارای مدرک بورد تخصصی در رشته گوش حلق و بینی می باشند.

نظرات
0 0 آرا
امتیاز دهی
ثبت نام
اطلاع از
guest
0 دیدگاه ها
قدیمی ترین
جدیدترین بیشترین رای
بازخورد درون خطی
دیدن همه سوالات

دکتر نسرین یزدانی