در مقالات قبلی در رابطه با عفونت گوش خارجی و عفونت گوش میانی صحبت کردیم. در این مقاله از دکتر نسرین یزدانی ، متخصص گوش و حلق و بینی خوب در تهران قصد داریم به بررسی عفونت قاعده جمجمه بر اثر دیابت و خطرات و روش های درمان آن بپردازیم. اگر شما نیز علائمی مشابه این بیماری دارید ، مطالعه این مقاله را از دست ندهید ؛ چرا که ما به صورت جامع توامی جوانب این بیماری را مورد بررسی قرار داده ایم. دقت داشته باشید همانطور که کنترل و درمان زودهنگام این بیماری خطری به همراه ندارد ؛ هرگونه بی توجه برای درمان به موقع می تواند منجر به بروز عوارض جدی و حتی مرگ در بیماران شود. به همین دلیل توصیه ما به شما این است که نسبت به علائم و نشانه هایی که دارید بی توجه نباشید به خصوص اگر به بیماری دیابت نیز دچار هستید.
تعریف عفونت قاعده جمجمه
عفونت قاعده جمجمه یک عفونت جدی است که در استخوان های کف جمجمه جای می گیرد. این ناحیه بسیار حیاتی است زیرا شامل ساختارهای مهمی مانند ساقه مغز ، اعصاب اصلی سر (که مسئول بینایی ، شنوایی ، حرکت صورت و حس هستند) و عروق بزرگ است.
- محل: استخوان های تحتانی جمجمه (مانند پتروس اپکس ، کلِیوِس ، اسفنوئید و اتموئید) را درگیر می کند.
- علت: معمولاً ناشی از باکتری ها یا گاهی اوقات قارچ ها است. این عفونت اغلب از نواحی مجاور مانند عفونت گوش یا سینوزیت پخش می شود.
- علائم: علائم متنوع هستند ، اما اغلب شامل سردردهای شدید و مداوم ، تب ، سفتی گردن ، درد گوش ، کاهش شنوایی ، بی حسی یا ضعف صورت ، دوبینی و تغییر سطح هوشیاری می شود.
- اهمیت: این یک وضعیت اورژانسی پزشکی محسوب می شود ، زیرا نزدیکی عفونت به مغز می تواند منجر به عوارضی جدی مانند مننژیت یا آبسه مغزی شود.
انواع عفونت مغزی قاعده جمجمه
عفونت های قاعده جمجمه به طور کلی بر اساس منشأ و ناحیه دقیق درگیری طبقه بندی می شوند. در اینجا مهم ترین انواع از منظر بالینی ذکر شده است:
بر اساس منشأ (شایعترین دستهبندی)
1.اوتیت میانی و ماستوئیدیت (Otogenic Origin):
-
- شایع ترین علت است. عفونت مزمن یا حاد گوش میانی یا التهاب ماستوئید (استخوان پشت گوش) به استخوان های قاعده جمجمه در نزدیکی گسترش می یابد.
- اغلب به ناحیه پتروس اپکس (Petrous Apex) حمله می کند که منجر به سندرم رمسی هانت (Petrous Apicitis) می شود.
2. سینوزیت (Sinusogenic Origin):
-
- عفونت سینوس های اطراف (به ویژه سینوس اسفنوئید یا اتموئید) که به دیواره نازک استخوانی نفوذ کرده و وارد قاعده جمجمه می شود.
3.تروماتیک یا پس از جراحی (Post-traumatic/Post-surgical):
-
- عفونت هایی که به دنبال شکستگی های قاعده جمجمه ، جراحی های گوش و حلق و بینی ، یا جراحی های نوروسرجیکال در این ناحیه ایجاد می شوند.
4. هماتولوژیک (Hematogenous Spread):
-
- نفوذ عفونت از طریق جریان خون به استخوان قاعده جمجمه ، که در افراد دارای نقص ایمنی یا عفونت های خونی (سپسیس) رخ می دهد.
بر اساس ساختار درگیر
از آنجا که قاعده جمجمه از استخوان های متعددی تشکیل شده است ، عفونت می تواند به طور خاص هر بخش را درگیر کند:
- عفونت پتروس اپکس (Petrous Apicitis): درگیری نوک استخوان پتِروس (بخش سختی از استخوان گیجگاهی).
- استئومیلیت کلِیوُس (Clivus Osteomyelitis): درگیری استخوان کلِیوُس (استخوانی در وسط قاعده جمجمه ، پشت سینوس اسفنوئید).
- عفونت های ناحیه سینوس های کاورنوس (Cavernous Sinus): هنگامی که عفونت به سینوس وریدی بزرگ اطراف غده هیپوفیز سرایت می کند ، که بسیار خطرناک است و می تواند منجر به ترومبوز سینوس کاورنوس شود.
تشخیص دقیق نوع و محل عفونت برای انتخاب آنتی بیوتیک و روش درمانی مناسب (دارویی یا جراحی) حیاتی است.
عفونت قاعده جمجمه بر اثر دیابت – skull base osteomyelitis in diabetes patients
گوش عضوی هست که بیشتر آن در داخل مغز قرار گرفته و در واقع فقط لاله گوش به سمت بیرون آمده و چیزی که ما به عنوان گوش می بینیم ، تنها لاله گوش است. گوش میانی و گوش داخلی ارگان هایی هستند که در کف قاعده جمجمه قرار دارند ؛ بنابراین عفونت در گوش میانی و گوش داخلی اگر کنترل نشود ، می تواند وارد جمجمه شود. افراد مبتلا به دیابت افرادی هستند که بیشتر مستعد عفونت هستند. یک فرد دیابتی نسبت به افراد غیر دیابتی در هر نقطه ای از بدن استعداد بیشتری نسبت به عفونت دارد.
اتیت اکسترن و یا عفونت گوش خارجی در افراد دیابتی بسیار مهم است. در کف کانال گوش خارجی یک سری شیار وجود دارد که این شیارها می توانند از دوره جنینی باقی مانده باشند و همانطور که می دانید استخوان های مختلف بدن در دوره جنینی قسمت های مختلفی دارد که با فیوز شدن یا متصل شدن آن ها به یکدیگر ، شکل استخوان ها به فرم نهایی در می آید ؛ همچنین در استخوان تمپورال این داستان وجود دارد یعنی استخوان گوش از متصل شدن چندین قسمت به یکدیگر درست شده و این ها در دوره جنینی یه سری شکاف دارند.
اگر کانال گوش یک فرد دیابتی دچار عفونت شود ، این عفونت می تواند از داخل شیارها به استخوان های کف جمجمه منتقل شود و منجر به عفونت استخوان جمجمه شود. عفونت استخوان جمجمه می تواند باعث احساس درد شود که این درد بسیار شدید است. اغلب این بیماران در شب ، هنگام خوابیدن درد زیادی دارند و این درد شدید در هنگام شب می تواند موجب شود تا بیمار دچار اختلالات خواب شود.
این ها افرادی هستند که برای مدتی از گوش آن ها چرک خارج می شود و در معاینه کف گوش یک بافت برجسته یا گرانولیشن وجود دارد و این عفونت کف کانال می تواند نشانه ای از استئومیلیت باشد.
این افراد در درجه اول باید قند خود را کنترل بکنند. همچنین به این بیماران توصیه می شود ، هموگلوبین A1C خود ر چک نمایند. لازم است این دسته از افراد کنترل مناسب قند داشته باشند و حتما به بهترین متخصص گوش و حلق و بینی تهران مراجعه کنند و در صورت نیاز بستری شوند.
در آزمایش های اولیه سدیما خون یا ESR بررسی می شود که نشان دهنده شکاف عفونت در آن ها است. زمانی که ESR این بیماران بالای 40 و 50 باشد حتما باید بستری شوند. آنتی بیوتیک وریدی طولانی مدت به این افراد داده می شود که حداقل میزان مصرف آن 6 هفته می باشد. از همه این موارد مهم تر کنترل قند خون این افراد است ؛ چرا که اگر قند این بیماران کنترل نشود ، هرچقدر آنتی بیوتیک مصرف شود ، فایده ای نخواهد داشت.
صحبت های دکتر یزدانی در خصوص عفونت گوش در افراد دیابتی
اگر قند خون افرادی که عفونت جمجمه دارند کنترل نشود ، چه اتفاقی می افتد ؟
باید بدانید که اگر این عفونت کنترل نشود ، می تواند اعصاب کرانیال یا اعصاب مغزی را درگیر نماید ؛ همانطور که می دانید عصب هفتم جمجمه از داخل استخوان تمپورال می گذرد و درگیری عصب هفتم باعث فلج شدن صورت می شود و زمانیکه صورت فلج می شود ، ممکن است بیمار با همان یک بار فلج صورت به دکتر گوش و حلق و بینی تهران ، مراجعه نماید ؛ در شرایطی که علائم بیماری پیشرفت کند ، سایر اعصاب مغزی مثل اعصاب 9 ، 10 و 11 نیز فلج می شوند و حتی در موارد شدید ممکن است تمام قاعده جمجمه درگیر شوند.
به یاد داشته باشید که عفونت جمجمه قاعده یک بیماری خطرناک است که اگر درمان نشود ، می تواند منجر به مرگ بیماران شود ؛ بنابراین لازم است حتما اگر به دیابت دچار هستید از شست و شوی گوش ها خودداری کنید و باید بدانید که شست و شوی گوش ها در افرادی که قند کنترل نشده دارند ، ممنوع است و باید عفونت گوش خود را جدی بگیرید و نسبت به افراد غیر دیابتی زودتر به پزشک مراجعه نمایند. گاهی لازم است گوش ساکشن شود تا ترشحات خارج گردد و حتی در مواردی ممکن است بیمار به بستری نیاز داشته باشد تا آنتی بیوتیک وریدی یا خوراکی به این بیماران داده شود ؛ بنابراین اگر شما نیز به این عارضه دچار هستید ، لازم است حتما در اولین فرصت به متخصص گوش و حلق و بینی تهران مراجعه نمایید.
